Categorie

Informatief

Categorie

Vorige week beschreef ik in dit artikel een aantal vormen van therapie. Waar voorheen nogal moeilijk werd gedaan als je in therapie ging, zijn we er nu bijna allemaal zelf wel eens geweest of we hebben het serieus overwogen. Het taboe op therapie lijkt steeds meer te verdwijnen. Sterker nog, er is een beweging gaande om onderhoud te plegen op je mentale gesteldheid om op die manier niet meer in therapie te hoeven.

Een beweging waar ik persoonlijk groot voorstander van bent. Natuurlijk geeft periodiek onderhoud je geen enkele garantie op een lang en gelukkig leven, maar het feit dat we meer bewust bezig zijn met hoe fit we mentaal zijn of kunnen worden, vind ik een goede ontwikkeling. Het geeft maar aan hoe belangrijk we onszelf en ons eigen welzijn vinden.

Vorige week heb ik uitgelegd wat cognitieve gedragstherapie, een familieopstelling en EMDR is. Deze week is het de beurt aan 3 anderen therapievormen. Lees en leer, en als jij nog een vorm weet die meer uitleg verdient, laat het me weten.  Deze week is het de beurt aan narratieve exposure therapie, creatieve therapie en EFT.


Narratieve Exposure Therapie

In een leven kun je soms schokkende ervaringen opdoen, in de psychologie wordt dit trauma genoemd. Hierbij wordt er geen waardeoordeel geveld over de ervaring. Als jij het als traumatisch ervaart, dan is het dat ook. Narratieve exposure therapie (NET) is een behandelmethode gericht op trauma verwerking. Men is vaak geneigd om niet te praten over een traumatische ervaring, omdat dat flashbacks of bijvoorbeeld nachtmerries kan oproepen.


Bij NET is het de bedoeling om de traumatische ervaring te plaatsen in het perspectief van je gehele leven. Dit wordt gedaan door middel van een “levenslijn”. Een vaak gebruikt middel is bijvoorbeeld een touw. Op deze lijn worden alle (grote) herinneringen geduid met een symbool. 1 symbool voor alle prettige herinneringen en een andere voor angstige, nare herinneringen. Samen met de therapeut ga jij je hele levenslijn door en bespreekt deze. Dit gaat zo gedetailleerd mogelijk, gevoelens en emoties worden besproken net als de reactie die het bespreken heeft op je lichaam en geest.

Op deze manier kun je de angsten die horen bij bepaalde schokkende ervaringen overwinnen en deze een plek geven in je levenslijn.

NET kan alleen uitgevoerd worden door daarvoor bevoegde behandelaren en is niet geschikt om alleen uit te voeren.

Neemt niet weg, dat je eigen levenslijn uittekenen, geen slechte oefening is om je eigen patronen eens onder de loep te nemen. Voor een onderzoek van de Rijks Universiteit Groningen heb ik meegewerkt aan een onderzoek naar rouw bij nabestaanden van moord. Hierbij werd de “levenslijn” ook toegepast, weliswaar niet als onderdeel van NET, maar om ervaringen te kunnen duiden. Ik vond het een verademing, niet alleen om “de moord” te zien in het grotere geheel van wat mijn leven is, maar ook om weer eens stil te staan bij hoeveel mooie herinneringen ik eigenlijk heb.

Creatieve Therapie

Creatieve therapie is een verzamelnaam voor verschillende soorten therapie die een beroep doen op je creativiteit. Creativiteit heeft iedereen, ook al denk je zelf vaak van niet. Dit zie je terug in de verschillende vormen van deze verzameling: muziektherapie, beeldende therapie, dramatherapie, danstherapie en bijvoorbeeld tuintherapie. Wait what? Ja, tuintherapie.

Laat me dit uitleggen. Het doel van creatieve therapie is het erkennen van problemen om vervolgens een proces in gang te zetten van accepteren en in actie komen. Immers vergt verandering actie van jezelf. Creatieve therapie kan daarom ingezet worden bij een hoop verschillende klachten: angst, depressie, rouwverwerking, onzekerheid. Juist omdat je actief en fysiek bezig bent met je klachten stimuleert dit de “actiemodus” die benodigd is om verder te komen. Ook creëert het wat meer afstand omdat er veel non-verbaliteit aan te pas komt, wat voor veel mensen drempelverlagend werkt.

Je hebt zeker geen talent nodig om creatieve therapie toe te passen. Het doel is namelijk niet artistiek resultaat. Het doel is de inzichten die je opdoet en de ontwikkeling die je doormaakt.

Een paar voorbeelden:

  • Beeldende therapie: Denk hierbij aan beeldhouden, schilderen of fotografie. Het doel hierbij is het uiten van je gevoelens om deze vervolgens te kunnen ordenen. Samen met je therapeut ga je in je beeltenis op zoek naar de betekenis en oorsprong van die emoties en gevoelens.
  • Muziektherapie: Dit kan zowel actief (zelf muziek maken) als receptief (luisteren naar muziek). In beide gevallen roept de muziek emoties en gevoelens op, welke je gaat onderzoeken met je behandelaar.
  • Tuintherapie: Het is wetenschappelijk bewezen dat flora en fauna een therapeutische werking kunnen hebben. De seizoenen geven mooi aan hoe een groeiproces werkt, maar ook hoe vergankelijkheid werkt. Met je behandelaar kijk je naar de maakbaarheid van je leven, en welke processen tot positieve verandering kunnen leiden. Een hele geschikte manier om in actie-modus te komen.

Ik ging er altijd vanuit dat creatieve therapie niks voor mij zou zijn. (Want ja: niet creatief dacht ik!) Maar hoe meer ik er over nadenk, hoe meer ik tot de conclusie kom dat ik eigenlijk al die tijd stiekem met mezelf aan het creatieve therapieën ben geweest. Schrijven is een vorm van beeldende therapie. Blijk ik ineens toch verdomd creatief te zijn.

EFT

Emotion Focused Therapy (EFT) is een vorm van relatietherapie met als uitgangspunt de manier waarop je gehecht bent. Hechting vormt een belangrijke basis voor de manier waarop jij omgaat met een heleboel zaken. Al eerder schreef ik over hoe hechten jouw manier van rouwen beïnvloedt. Ook de manier waarop je omgaat met conflicten, hoe makkelijk of moeilijk je over je emoties praat ligt in de basis bij jouw hechtingsstijl.

In een relatie is dat niet anders. Hier heb je te maken met 2 personen met allebei verschillende patronen, manieren, gevoelens etc. Dit kan er op termijn voor zorgen dat de communicatie tussen 2 personen vastloopt. EFT is erop gericht om deze patronen naar boven te halen zodat er weer ruimte is tussen 2 personen om constructief te communiceren met elkaar.

Samen met een therapeut wordt jullie patroon ontrafelt en leer je om je eigen emoties en behoeften te benoemen zodat je elkaar weer “verstaat” in plaats van steeds in dezelfde cirkel te blijven draaien. EFT is de meest gebruikte vorm van relatietherapie.

Persoonlijk heb ik nooit relatietherapie gehad. Wat veel mensen niet weten is dat Stefan en ik, daags na zijn dood een afspraak hadden met een therapeut. Needless to say, deze afspraak is niet doorgegaan. Ik heb me best een tijd afgevraagd of we er wat aan gehad zouden hebben, of we hierdoor een andere relatie zouden hebben gekregen en wat het feit dat we deze afspraak hadden staan dan eigenlijk zei over onze relatie op dat moment. Je kan jezelf maar helemaal gek denken. Feit is: Ik zal nooit weten of we samen wel of niet 80 waren geworden. En dat is zuur.

Mocht je twijfelen over relatietherapie en je wilt nog steeds investeren in je relatie: Doen! Net zoals we onszelf steeds meer mentaal fit willen maken en houden, zou dit voor je relatie niet anders moeten zijn.


Ben jij zelf enorm zoekende naar wat het beste bij jou past? Neem dan eens een kijkje op de site van Wij Zijn Mind. Een duidelijke, eerlijke en vooral informatieve site!

Om in de woorden van Jerry Springer te blijven: Take care of yourself, and each other!


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Vandaag in het nieuws: steeds meer mensen veranderen hun achternaam. Nadat ik wat artikelen erover gelezen heb, valt me op dat met name, (pun intended) de achternamen van personen met vaders met wie er een slechte band is, veranderd worden naar de namen van de moeders. Een zet die ik prima begrijp. Ik lees over voorbeelden van criminele vaders aan wie deze mensen op geen enkele wijze gelinkt willen worden. Je zal maar een overijverige recruiter tegen het lijf lopen die jou naam even door Google  trekt en het strafblad van je vader komt omhoog. Beter van niet.

Google resultaten

Ook de achternaam van mijn zoon doet het op Google  behoorlijk goed kan ik je verklappen. Een kleine check levert ongeveer 30.000 hits op, allemaal over de moord op zijn vader. Nieuwsberichten, YouTube filmpjes en zelfs afbeeldingen van zijn vader onder een laken naast onze auto. Ik persoonlijk ken leukere Google resultaten.

Dilemma

En dat brengt meteen het volgende dilemma met zich mee. Ik ben er verschrikkelijk trots op dat mijn zoon de achternaam van zijn vader draagt. Het is een prachtige naam (want Spaans, en vrij vertaald betekent zijn achternaam cadeautje), en het is de naam van de onbetwiste superpapa! Maar ja: Google!


Geboorte

Voor onze zoon geboren werd hebben we al geïnformeerd naar de mogelijkheden om de Spaanse wetgeving aan te houden. Stefan had immers bij geboorte de achternaam van zowel zijn vader als zijn moeder gekregen. Dat wilde wij ook graag hanteren. Jammer, want hoewel zijn achternaam in Spanje als 2 aparte namen wordt gezien, is zijn achternaam in Nederland 1 geheel. Dat zou praktisch betekenen dat onze zoon met 3 achternamen beloond zou worden. Dat werd me toch iets te gortig.

Sinds de dood van zijn vader speel ik dan ook met de gedachte om officieel voor hem een naamsverandering aan te vragen. Zijn vaders eerste achternaam en die van mij erbij. Kost wat, heb je ook wat. Alleen de Google resultaten worden daar alleen maar hoger van (77.000 hits). Omdat ik nu doe wat ik doe, is mijn naam nu onlosmakelijk verbonden met alles (maar dan ook echt alles) wat met de dood van Stefan te maken heeft.

En nu?

Voor mij is die verbondenheid niet erg. Ik ben ruimschoots volwassen (meestal dan) en kan het in het grotere geheel plaatsen. Maar juist die dualiteit maakt het voor mij extra complex om nu een keuze te maken. Zo één keer in de zoveel tijd speelt mijn verlangen om de achternaam van mijn zoon te wijzigen weer op. Maar zolang hij nog zo jong is en zelf daar geen zeggenschap over heeft, laat ik het! Mijn zoon in een slimmerik en heeft een overduidelijk wil. Als hij straks ouder is, kan hij zelf het beste inschatten wat voor hem het meeste van belang is.

Tot die tijd heeft hij een prachtige dubbele achternaam. Mijn roodharige cadeautje!


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

In therapie gaan doen we allemaal niet meer zo stiekem als pak-hem-beet 20 jaar geleden. Als je vroeger in therapie ging, dan moest je wel gek zijn, want wat zat je daar anders te doen, snikkend op de bank van de psycholoog met een Kleenex in je hand gefrommeld. Gelukkig weten we nu beter.

Alle vrouwen die ik spreek hebben een bepaald soort therapie gevolgd. Bij een psychiater, een psycholoog of bij een coach. En stuk voor stuk hebben zij baat gehad bij deze therapie. Met de normalisering van therapie is ook duidelijk geworden hoeveel verschillende soorten er eigenlijk zijn. En niet elke vorm van therapie is geschikt voor jou of je hulp vraag.

Persoonlijk ben ik bijvoorbeeld een groot fan van cognitieve gedragstherapie, wat mij in meer dan één situatie goed geholpen heeft. En ook met EMDR heb ik ervaring, een methode die vaak wordt toegepast bij trauma verwerking. Hoe gek dit ook moge klinken: een enorme aanrader!


In de interviews van de afgelopen weken zijn een aantal therapieën de revue gepasseerd, waarbij ik ervanuit ben gegaan dat jij wel weet wat het allemaal is. Maar ik werd erop gewezen dat dit een aanname is, en kreeg het verzoek of ik een informatief artikel kan schrijven over verschillende therapie vormen.

Maar natuurlijk! Ik heb de meest voorkomende therapieën voor je op een rijtje gezet, met name degene die de laatste weken aan bod zijn gekomen in de verschillende interviews. Heb je aanvullingen? Laat het me vooral weten, hier leren we allemaal van.


Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie (CGT) is een vorm van therapie waarbij de nadruk ligt op het veranderen van gedragspatronen en de manier waarop je denkt en interpreteert. Op dit moment is dit de meest toegepaste therapievorm binnen de psychologie. Het is vaak een kortdurende therapie gericht op een specifieke klacht of probleem.

Wat mij persoonlijk heel erg aantrekt tot CGT is dat je wordt gedwongen om kritisch naar je eigen gevoelens te kijken en hoe deze je gedrag beïnvloeden. CGT laat zich het beste uitleggen door het 5 G-schema:

Gebeurtenis: Wat gebeurde er?

Gedachten: Wat dacht je en wat vond je hiervan?

Gevoelens: Hoe voel jij je daardoor?

Gedrag: wat deed je wel of juist niet?

Gevolg: wat was het gevolg van je gedrag of je reactie?

Door situaties te spiegelen aan bovenstaand G-schema, krijg je inzichten in je denkpatronen. En die inzichten zijn nodig om zowel gedrag als gedachten te kunnen veranderen.

Familieopstelling

Over deze therapievorm hoor je steeds meer. Binnen de interviews die ik heb afgenomen is het dan ook een veel toegepaste methode. Een familieopstelling is onderdeel van Systeem Therapie. Een systeem is een relatie tussen twee of meerdere personen. Dit kan een liefdesrelatie, een vriendschap, een gezin of een totale familie. Zodra er onderlinge relaties zijn, spreekt men van een systeem.

Een familieopstelling is, heel kort door de bocht, een visuele weergave van zo’n complex systeem. Degene die de hulpvraag stelt is de hoofrolspeler, andere mensen (bekenden of onbekenden) noemen we representanten. Zij hebben de rol van een persoon binnen het systeem waar de vraag over gaat. Dit kunnen nog in leven zijnde familieleden zijn, maar ook overleden familieleden. De hoofdrolspeler geeft elke representant een plek in de ruimte, ten opzichte van zichzelf en van de andere representanten, op basis van gevoel (dus niet op basis van ratio). Op die manier ontstaat er een visuele weergave van het systeem van de hoofdrolspeler.

Er ontstaat binnen zo’n setting een dynamiek. Zowel de hoofdrolspeler als de representanten worden bevraagd over hun gevoel ten aanzien van hun plek binnen het systeem. En zo komen onderliggende gevoelens en emoties vaak naar boven, die verklarend kunnen zijn voor de dynamiek binnen zo’n systeem.

Zelf heb ik 1 keer zo’n familieopstelling gedaan. Ik was er enorm huiverig voor, omdat ik ook wel eens hele nare verhalen had gehoord. Mijn opstelling werd gedaan door een psycholoog in wie ik onmetelijk veel vertrouwen heb (wat mij betreft een voorwaarde voor elke soort therapie). Het heeft mij enorm geholpen om zaken te accepteren zoals ze zijn, in plaats van ertegen te vechten. Juist door het visueel maken en de moeilijke onderlinge dynamiek te zien, wilde ik niet langer “de ander” overtuigen van mijn standpunt, maar kon het laten voor wat het was. Ik heb mijn verhaal, jij hebt jouw verhaal. Een enorme opluchting na jaren strijd.

EMDR

Na een heftige en ingrijpende gebeurtenis kunnen er (zelfs lange tijd daarna nog) psychische klachten ontstaan. Dit wordt vaak een trauma genoemd. Hoewel wij geneigd zijn om bij trauma te denken aan grote gebeurtenissen, geldt binnen de psychologie dat elke persoonlijke ingrijpende gebeurtenis een trauma kan opleveren. Hoe groot of klein die gebeurtenis ook is. Dat betekent niet dat elke nare ervaring meteen een trauma is. Dat kan per persoon verschillen. Vaak zijn trauma’s het gevolg van het overschrijden van grenzen (in welke vorm dan ook).

Een vorm van traumabehandeling is EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing). Tegenwoordig is dit zelfs de eerste keuze bij het behandelen van trauma. EMDR is met name effectief wanneer er trauma is ontstaan door een concrete gebeurtenis en wanneer de herinneringen aan deze gebeurtenis nog steeds heftige gevoelens oproept.

Een EMDR-behandeling duurt vaak kort. Bij enkelvoudig trauma (een eenmalige ingrijpende gebeurtenis) zijn 3 tot 5 sessies vaak voldoende. Bij complex trauma (langdurige en verschillende ingrijpende gebeurtenissen) duurt de behandeling langer.

Tijdens een EMDR-sessie wordt je gevraagd om terug te denken aan de ingrijpende gebeurtenis en aan te geven welke emoties dit oproept. Vaak zijn dit heftige en negatieve emoties die ook een fysieke uitwerking hebben. Tegelijkertijd wordt een afleidende taak aangeboden door de behandelaar om je hersenen (je werkgeheugen) te belasten. Vaak is dit het met je ogen volgen van handbewegingen van de therapeut. Maar je kunt ook een koptelefoon dragen waarin beurtelings links en rechts piepjes te horen zijn.

Gedurende deze sessie zal de behandelaar vragen om te associëren, vragen naar de emoties die het oproept en je vragen een cijfer te geven aan de spanning die je voelt. De afleidende taak wordt alsmaar aangeboden. Uiteindelijk zal het beeld van de ingrijpende gebeurtenis niet meer de heftige mentale en fysieke reacties oproepen.

EMDR is lastiger uit te leggen dan de andere 2 methodes, omdat er neurologie bij komt kijken, niet echt mijn expertise. Persoonlijk vond ik het een heftige therapie, maar wel eentje die mij erg geholpen heeft. Je kunt je zo voorstellen dat ik beelden op mijn netvlies heb staan, waar ik liever niet meer aan terugdenk. Als ik er voorheen aan terugdacht, dan reageerde ik daar superheftig op. Zowel fysiek als mentaal. Nu kan ik die beelden voor me halen, zonder deze reacties. Leuk worden ze natuurlijk nooit, wel hanteerbaar.


In het volgende deel zal ik andere therapievormen toelichten, zoals exposure therapie, creatieve therapie en evolutie therapie. Ben jij zelf enorm zoekende naar wat het beste bij jou past? Neem dan eens een kijkje op de site van Wij Zijn Mind. Een duidelijke, eerlijke en vooral informatieve site!

En hoewel in therapie gaan steeds meer uit het verdomhoekje komt, mogen we best nog wat liever tegen elkaar zijn wanneer we geconfronteerd worden met psychische problemen. Samen bereik je vaak meer dan alleen!


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Vandaag is het Wereld Slaap Dag. Just so you know!

Het is ondertussen geen geheim meer dat we als maatschappij (ik generaliseer graag) steeds minder en slechter slapen. Geen schermpje voor je naar bed gaat? Persoonlijk lig ik zomaar 45 minuten door mijn tijdlijn te scrollen als ik erin lig, en eigenlijk echt zou moeten slapen. Of nog zo’n guilty pleasure: ik schuif wat met fruit in een spelletje om weer een level verder te komen. Ooit heb ik mezelf wijs gemaakt dat ik hierdoor minder ga piekeren omdat ik mijn andere hersenhelft aanspreek en dus makkelijker in slaap kom. Think again!

Slapen is van groot belang om goed te kunnen functioneren. Ondertussen weten we dat niet iedereen evenveel slaap nodig heeft, en ook functioneren is een subjectief begrip. De één vindt met half dichte ogen door de dag strompelen goed genoeg, terwijl dat voor de ander één groot schrikbeeld is. Persoonlijk probeer ik 7 uur slaap te krijgen. Eigenlijk is mijn doel 8 uur, maar aangezien ik dat nooit haal, leek het me zinvoller dit doel iets naar beneden bij te stellen. Mijn succes-rate hierop varieert nogal.

Mijn uitdaging zit hem vooral in inslapen. Mijn wederhelft heeft weer een probleem met doorslapen. En zo heeft ieder mens zijn eigen slaapuitdaging. Wat mij helpt bij het inslapen is een mevrouw die in het Engels tegen me kletst over zwaar wordende oogleden, terugtellen van 10 tot 1 en iets met mezelf voorstellen in een schommelende boot. Dit laatste weet ik niet zeker, want meestal red ik het niet zover en ben ik al compleet onder zeil. Van dit soort apps voor op je telefoon zijn er inmiddels ook honderden. Gratis en betaald. Aangezien ik niet gierig wil zijn als het gaat om mijn kwaliteit van slapen, heb ik er toch zeker 8 euro in geïnvesteerd. En met succes!


Alleen heel soms vind ik die mevrouw mateloos irritant, en mezelf ook. Ik vind namelijk eigenlijk dat ik zonder hulpmiddel in slaap zou moeten kunnen vallen. Waarom deze gedachte me soms overvalt weet ik ook niet, feit is nou eenmaal dat het gebeurt. En het heel mindfull ‘laten zijn’ lukt me dan ook niet meer. Dus ga ik op zoek naar alternatieven.

In mijn zoektocht naar meer (en vooral diepere slaap) heeft mijn vriend Google me op verschillende manieren geholpen. Een snelle search op de term ‘slaaptips’ levert al gauw 240.000 resultaten op. De kwaliteit van deze sites mag je zelf beoordelen. Uiteindelijk stuitte ik op de site van Swiss Sense (je weet wel, van die bedden, matrassen en boxsprings) waarop zij schrijven over de beste tips voor een goede nachtrust. Om jou een (nachtelijke online) zoektocht te besparen deel ik ze hier graag met je!


Slaaptip 1: Pas wanneer je ontspannen naar bed gaat, rust je goed uit. Daarom raden we het af om meteen na het sporten of werken te gaan slapen. Hoe rustiger de uren voor het naar bed gaan, hoe rustiger je slaapt en hoe meer uitgerust je ontwaakt. Voor een goede nachtrust geldt: hoe saaier, hoe beter!

Slaaptip 2: Zorg ervoor dat je slaapkamer goed geventileerd en lekker fris is. Zet bijvoorbeeld je raam open. Wel met een gordijn ervoor, want in een donkere kamer val je sneller in slaap. Laat de verwarming ’s nachts niet aanstaan. Qua temperatuur is 15 graden ongeveer de meest ideale slaaptemperatuur. Als je lichaamstemperatuur te hoog of te laag is, kan dit er ook voor zorgen dat je sneller wakker wordt.

Slaaptip 3: Probeer een uur voordat je gaat slapen te ontspannen door een boek te lezen of in een warm bad te gaan.

Slaaptip 4: Actieve mensen slapen beter. Daarom is het goed om meer te bewegen. Denk eens aan fietsen, zwemmen, wandelen of joggen. Maar (let op tip 1) doe dit niet vlak voor het slapen gaan, minimaal twee uur van tevoren.

Slaaptip 5: Pas wanneer je lekker ligt, kun je lekker slapen. Keer bij het verschonen van je bed daarom je matras of topper. Zo blijven ze in topconditie, voorkom je kuilvorming en lig je lekkerder.

Slaaptip 6: Wees er ook zeker van dat je matras, topper en hoofdkussen passen bij jouw lichaamsbehoeften. Je schouders en nek moeten goed ondersteund worden.

Slaaptip 7: Regelmaat zorgt voor een goede nachtrust. Probeer zo veel mogelijk op hetzelfde tijdstip te gaan slapen. Powernaps kunnen ervoor zorgen dat je de dag gemakkelijker doorkomt, maar er bestaat ook het risico dat ze je slaapritme verstoren.

Slaaptip 8: Cafeïne, nicotine en alcohol hebben een ongunstige invloed op je slaapgedrag. Het kost je meer moeite in slaap te vallen en je slaapt onrustiger.

Slaaptip 9: Verspreid een ontspannend aroma in de kamer. Lavendel bijvoorbeeld, heeft bewezen kalmerend te werken.

Slaaptip 10: Heb je een televisie, computer of laptop in je slaapkamer staan? Dit schept onrust. Het is daarom aan te raden deze in een andere ruimte neer te zetten. Daarnaast is ook het gebruik van je telefoon vlak voor je gaat slapen niet aan te raden. Dit niet alleen voor de elektrische golven die invloed op je nachtrust zouden kunnen hebben maar ook het licht. Zorg er overdag voor dat je voldoende in het daglicht zit en ’s avonds juist kunstmatig licht beperkt. Dim wanneer mogelijk de lampen een uurtje voor je naar bed gaat.

Slaaptip 11: Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit. Het gaat er daarom niet om hoeveel uur je slaapt, maar hoe goed je die uren besteedt. Staar je daarom niet blind op de klok. Dit zorgt alleen voor onrust in je hoofd. 


Zelf kan ik duidelijk nog wel wat van deze tips gaan toepassen… Doe jij er ook je voordeel mee, en ik wens jou een goede nachtrust.

Welterusten!

Bron: https://www.swisssense.nl/11-slaaptips-goede-nachtrust

Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Als er iets heftigs gebeurt in je leven, dan verandert er ook wat in je vriendschappen. Dit heb ik zelf aan den lijve ondervonden, maar ook iedereen die ik spreek beaamt het. Vrienden van wie je verwacht dat ze er voor je zijn, blijven zitten. Mensen van wie je het totaal niet ziet aankomen, springen op om je te helpen. Bestaande vriendschappen verdiepen zich of lossen op. Either way een heftige gebeurtenis heeft een enorme impact op je vriendschappen.

In de periode na het overlijden van Stefan heeft zich rondom mij een clubje gevormd waar ik liefkozend naar refereer als mijn inner circle. Bij mijn inner circle hoefde ik, voor mijn gevoel, nooit te doen alsof. Ik kon me gewoon voelen zoals ik me op dat moment voelde. En een groot voordeel (maar heel eerlijk, soms ook een nadeel): mijn inner circle is eerlijk, zo niet snoeihard. Een eigenschap die ik heel erg kan waarderen. Misschien niet altijd op dat moment, maar vaak al snel daarna wel.

Vriendschap is elkaar ook de waarheid zeggen, ook al is die soms niet zo fraai en vol rainbows en unicorns. Dat onderscheidt volgens mij een vriendschap van een kennisschap (als dat al een woord is.). En begrijp me niet verkeerd: ik ben dolblij met zowel mijn vrienden als mijn kennissen. Met allemaal heb ik een “brengen/halen” relatie. De tijd dat een vriend of kennis mij enkel energie kostte ligt ver achter me. Nog een voordeel van veranderde vriendschappen na een heftige gebeurtenis.

De vriendschappen die ik nu heb, ben ik anders gaan waarderen. Om de vriendschappen die er niet meer zijn, heb ik ook echt wel even gerouwd. Het doet pijn als je niet de steun krijgt waar je op hoopt of die je verwacht. Aan de andere kant, ik ben het gesprek erover ook niet aangegaan, dus heb ik ook niet iedereen de kans gegeven om hier uitleg over te geven. Blijkbaar is het zo gelopen en daar heb ik vrede mee. It is what it is!


Mijn kijk op vriendschap is wel veranderd door de dood van Stefan, daarom deel ik vandaag graag mijn inzichten met je.

Vriendschap is een dynamisch begrip: Vriendschappen groeien met je leven mee. De vrienden van nu, hoeven niet je vrienden van morgen te zijn en andersom. En dat is oké. Net als dat jij je continu ontwikkeld, doen andere mensen dit ook. Soms past dit fantastisch bij elkaar, en soms ook helemaal niet. Het loopt zoals het loopt, en dat betekent dus ook dat een diepe vriendschap van vroeger even op pauze kan staan en wellicht op een later punt in je leven weer voorbijkomt met een andere waarde.

Vriendschap hoort geen energie te kosten: Zodra je meer dan één keer het gevoel hebt dat je “leeggezogen” bent als een bepaald iemand is langs geweest: trek aan de bel. Ga het gesprek aan als jij de vriendschap in ere wilt houden omdat deze je veel waard is. Laat het los als je de waarde van de vriendschap niet zo hoog waardeert. Een vriendschap bestaat uit halen en brengen (lees vooral eens over The emotional bank account van Stephen Covey), en in dynamische vriendschappen verplaatst deze balans heus wel eens. Maar als dit zich een tijd voordoet: nee, daar geloof ik niet meer in.

Vriendschap is kwalitatief: Er was een tijd dat ik mijn vriendschappen vooral waardeerde naar kwantiteit in plaats van kwaliteit. Heel gek eigenlijk. Mijn inner circle en ik lopen de deur echt niet bij elkaar plat, sterker nog we moeten soms echt agenda’s trekken om een afspraak te maken. Dat maakt de vriendschap niet minder waardevol. Het tegenovergestelde juist: de tijd die we met elkaar besteden is daardoor vaak intenser. En denk nou niet dat we alleen maar filosofische gesprekken voeren over de zin van het leven, roddelen onder het genot van een wijntje kunnen ook wij heel prima (Al zal ik vanaf nu glashard ontkennen dat ik roddel).

Vriendschap kent geen begrenzing: Toen je jonger was speelde je vaak met vriendjes en vriendinnetjes van je eigen leeftijd. Ik tenminste wel. Ik merk hoe ouder ik word en hoe meer levenservaring ik opdoe, dat leeftijd eigenlijk helemaal geen factor is. Net zomin als geslacht, achtergrond, cultuur en ga zo maar door. Dit betekent dat ik misschien vroeger veel meer een hokjes-denker was dan ik wil toegeven. Ik ben milder in mijn oordelen naar anderen geworden, en daardoor dus ook milder in mijn vooroordelen. Dat maakt dat mijn vriendschappen nu meer bestaan uit mensen met dezelfde instelling in plaats van dezelfde woonplaats, leeftijd, studie etc.

Vriendschap is niet voor altijd: Dit is wel een pittige. En stiekem wist ik dit al voor de dood van Stefan, alleen toen had ik er nog een negatieve zienswijze over. Het is kut als je geen vrienden meer bent, en helemaal als je met ruzie uit elkaar gaat dan praat je gewoon nooit meer met elkaar. Nog steeds vind ik het echt wel balen als een vriendschap geen vriendschap meer is. Logisch. Afscheid is altijd een vorm van verlies. Echter, de vriendschap heeft me, als het goed is, echt wat gebracht en daar kan ik alleen maar blij om zijn. Als de vriendschap op dat moment niet meer passend is, of onze levens gaan de andere kant op: prima! Ik ben blij dat ik je heb leren kennen, ik heb veel geleerd en ik wens je het allerbeste!

Vriendschap moet je vieren: Als we zoveel jaar getrouwd zijn dan vieren we dat uitgebreid, maar ik ken maar weinig mensen die hun vriendschapsjubilea vieren. De mensen die dat doen: chapeau! En eigenlijk vind ik dat je niet eens een jubileum nodig hebt om je vriendschap te vieren. Ik heb samen met iemand uit mijn inner circle een dank-je-wel feestje gegeven. We hadden niet de leukste jaren achter de rug, maar voelden ons wel gesteund door onze beider inner circles. Dus wat zegt dank-je-wel nou beter dan een bescheiden feestje. We hebben een tijdlang gespaard en hebben toen iedereen mee uit eten genomen in feestkleding. We zaten aan de Chef’s Table, en ik kan niet anders zeggen dan dat ik een topavond heb gehad. Zelfs toen we gingen speechen en de tranen over mijn wangen rolden! Want dat kan gewoon bij vriendschap, lachen en huilen tegelijk.

En dat is vriendschap: dynamisch, kostbaar, iets om te koesteren, iets om soms los te laten en absoluut iets om zo af en toe bij stil te staan en te vieren! 


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Als notoire non-sporter was ik enorm gefascineerd door de positieve uitwerking van wandelen op de reuma van Astrid. Sinds december zijn wij als gezin de trotse eigenaar van een puppy, dus ik ontkom niet aan wandelen. En hoewel dit begon als slenteren, merk ik hoe erg ik opknap van deze wandelingen met de hond. De buitenlucht, de pauze, even bewegen! Allemaal voordelen. Mijn Fitbit raakt er totaal van ontdaan. Ook als ik met mijn wederhelft aan de wandel ga, verandert er iets in onze gesprekken.

Genoeg redenen dus, om me eens te verdiepen in het fenomeen wandelen.

Dat wandelen goed is voor je creativiteit, je productiviteit maar ook je gezondheid, is bij veel mensen wel bekend. Hier zijn talloze onderzoeken naar gedaan. Dit zijn dan ook precies de zaken die ik ervaar nu ik gedwongen met de hond naar buiten moet. Het dwingende karakter van deze wandelingen maakt langzaam plaats voor uitkijken naar, wat voor mij een enorm gek is, aangezien ik en mijn auto onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Mijn fiets heb ik alleen voor de show.

Zoals gezegd, merk ik ook dat wandelen met mijn wederhelft of met het voltallige gezin onze gesprekken positief beïnvloed. Naar de uitkomsten van wandelen in gezelschap en hoe dit een band kan smeden, sterker maken, of zelfs herstellen is weinig onderzoek gedaan. De onderzoeken die er gedaan zijn, hebben veelal dezelfde uitkomsten. Wandelen met anderen verstevigd de op dat moment bestaande relatie!

Hoe werk dat nou?

  1. Je deelt een gezamenlijke ervaring

Omdat je samen op pad bent en vaak deelt wat je ziet (“wat een prachtige zonsondergang”) wordt de, door psychologen benoemde, gedeelde aandacht aangesproken. Omdat je hetzelfde hoort, ziet, voelt en ruikt, versterkt dit de gedeelde ervaring. Omdat deze zaken hardop worden uitgesproeken, wordt het een gedeelde ervaring, oftewel: jullie werkelijkheid op dat moment.

  • Je kijkrichting bevordert de samenwerking

Samen wandelen betekent dat jullie allebei dezelfde richting opkijken. Vanuit onderzoek is gebleken dat lastige gesprekken makkelijker te voeren zijn als je elkaar niet aan hoeft te kijken. Zoals dat hetzelfde is als jullie in de auto ergens naar toe onderweg zijn. Mensen die tegenover elkaar zitten, en elkaar aankijken, zijn sneller geneigd de ander te willen domineren en onder druk te zetten. Wandelen bevordert dus een meer samenwerkende houding die niet confronterend is.

  • Je geest wordt flexibeler door bewegen

In onze taal zijn al talloze voorbeelden te vinden waaruit blijkt dat bewegen ook de psyche in beweging zet: ik loop vast, mijn relatie loopt niet lekker, nu komen we ergens. Beweging is onlosmakelijk verbonden met het hoofd en het hart. Van bewegen komt je lijf letterlijk even los, en daarmee volgens onderzoekers je gedachten ook. Als je een zeurend lichaam hebt, dat stijf aanvoelt, dan ben je minder snel geneigd om positief te denken. Lopen bevordert een soepeler en flexibeler hoofd!

  • Je wordt empathischer

Let maar eens op: als je samen wandelt, dan passen jullie je tempo aan elkaar aan. De één gaat wat harder lopen en de ander houdt zich juist wat in. Uit onderzoek blijkt dat zelfs als er twee wildvreemden naast elkaar op een loopband worden geplaatst, ze uiteindelijk hun tempo aan de ander aanpassen. Dit fenomeen wordt ook wel sociale lijm genoemd. Je voelt op dat moment meer aansluiting en betrokkenheid bij elkaar, waardoor je op een zachtere manier naar elkaar leert te kijken.

  • Je wordt creatiever in het oplossen van problemen

Zodra je wat vaker gaat wandelen, zul je merken dat je humeur aanzienlijk verbetert en dat je minder stress ervaart. Voor een activiteit met milde inspanning, heeft het daarmee dus wel een groots effect. Als je ontspannen bent, ben je sneller geneigd om zaken positiever in te zien. Dus zo kijk je dan ook naar elkaar en eventuele problemen die er zijn. Daarnaast verruimt wandelen letterlijk je blik, waardoor je tot oplossingen komt, waar je anders niet op gekomen zou zijn. Dit geldt overigens niet voor samen hardlopen, hierbij is de inspanning dusdanig dat het je oplossingsgerichtheid verminderd.

Bleek mijn gevoel over wandelen en de positieve uitwerking daarvan op jezelf en op de relatie die je hebt met anderen gewoon geheel terecht. Of ik ooit echt een enorme beweger ga worden, ik vermoed zomaar van niet. Maar wandelen heeft mijn hart wel gestolen!


Christine Webb heeft onderzoek gedaan naar het effect van wandelen op een relatie. Psychology Today schreef er dit artikel over.

Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Precies een week geleden publiceerden we een artikel over de 12 heart strenghts van Seligman & Peterson. Wat zijn het, en hoe zet je ze in? (Lees het artikel hier.) Maar alleen met je hart kom je er niet. Pas als je hoofd en je hart in balans zijn, kun je echt meters maken. Net zoals voor heart strenghts is er ook een lijstje voor mind strenghts. Wat zijn het, waar dienen ze voor, en belangrijker nog, waar kun je ze voor inzetten.

Mind Strenghts

Doorzettingsvermogen:Hoe vaak denken we niet: “Laat maar zitten, ik geef het op!” Persoonlijk denk ik dat met enige regelmaat. Mensen met doorzettingsvermogen maken af waar ze aan begonnen zijn, en laten zich daarbij niet hinderen door eventuele beren die ze op de weg tegenkomen. En dan nog geldt dat voor sommige zaken doorzettingsvermogen er gewoon blijkt te zijn (ik kies ervoor om door te leven na een klotesituatie) en in sommige gevallen is het doorzettingsvermogen mijlen ver te zoeken (morgen ga ik echt beginnen met sporten).

Voorzichtigheid: Jij hebt echt geen filter!” Een opmerking die menigmaal mijn kant op is gekomen. Ik praat eerst, en denk dan pas na. Mensen die meer van de voorzichtigheid zijn, zeggen zelden dingen waar ze later spijt van krijgen. Ze zullen ook niet snel onnodige risico’s nemen, maar dat is dan weer iets waar ik me ook helemaal in kan vinden. Soms voorzichtig en soms niet is ook een vorm van balans.

Leergierigheid: Van nature heb ik een enorme leergierigheid. Ik verdiep me snel en makkelijk in allerhande zaken en deze beklijven dan ook nog. Mensen die leergierig zijn, willen graag nieuwe kennis en vaardigheden opdoen en zich verdiepen in nieuwe onderwerpen. En jij hebt die mind strenght blijkbaar ook, anders las je dit artikel nu niet.

Eerlijkheid: Voor mij is dit een hele belangrijke vaardigheid. Eerlijkheid als mind strenght gaat uit van het principe dat je iedereen gelijk behandelt op basis van eerlijkheid en rechtvaardigheid. Ook ik vlieg soms wel eens uit de bocht. Het ene vriendje van mijn zoon vind ik nou eenmaal leuker dan de andere. Is dat eerlijk? Nee, maar wel heel menselijk. Als je deze vaardigheid toepast op de grotere vragen des levens, kom je volgens mij al een heel eind.

Integriteit: Letterlijk betekent dit dat je jezelf op een echte manier aan anderen laat zien en verantwoordelijkheid neemt voor je eigen gevoelens en daden. Iets waar we binnen dit magazine enorm belang aan hechten. Iedereen is verantwoordelijk voor zijn eigen keuzes. Ik ervaar dit gegeven persoonlijk als een enorme luxe.

Openstaan: Deze mind strenght heb ik wat minder goed onder de knie. Alhoewel, ik heb hem vaak uitgesteld onder de knie. Bam! Ik heb een oordeel over een situatie of een persoon. Mensen die openstaan kunnen situaties van alle kanten bekijken en deze op een rustige manier beoordelen. Bij mij gebeurt dit vaak dus na een rondje nadenken, ik heb dan ook geen probleem om ergens achteraf op terug te komen.

Bescheidenheid: Een lastige strenght deze. Bescheiden mensen laten hun werk voor zich spreken en vinden zichzelf niet meer bijzonder dan iemand ander. Tsja. Het heeft bij mij een tijd geduurd voor ik mijn bescheidenheid ten opzichte van hoe ik met de dood van mijn vriend ben omgegaan heb los kunnen laten. Voor mij is dat een goede ontwikkeling, ik waak er echter wel voor dat het geen misplaatste arrogantie wordt. Maar net als met alles geldt ook hier: alles waar ‘te’ voor staat is too much.

Dapperheid: Dappere mensen schrikken niet terug van een uitdaging, een dreigende of moeilijke situatie. Ze gaan hem aan, met beide schouders eronder. Dit is een mind strenght die volgens de heren Seligman & Peterson vaak achter blijft bij de andere mind strenghts omdat de mens confrontatie mijdend is geworden. Vanuit de oertijd is dit overigens niet zo, toen had men vaak geen andere keuze dan de strijd aan te gaan. 

Zelfcontrole: Vroeger werden vrouwen vaak als hysterisch aangeduid. Volkomen onterecht natuurlijk. Het uiten van je emoties en gevoelens is een belangrijk aspect van de evolutie. Echter, je kunt dit wel gecontroleerd doen. Mensen met veel zelfcontrole kunnen hun gevoelens en gedrag vaak in bedwang houden en zijn minder snel geneigd om door het lint te gaan. Hoewel dat laatste soms ook best lekker is.

Creativiteit: Hoewel ik zelf vind dat ik de creativiteit van een baksteen heb, kom ik er nu achter dat het helemaal zo slecht niet gesteld is met deze mind strenght. Creatieve mensen zijn origineel, en bedenken vaak nieuwe en productieve manieren om iets te doen. Het zegt dus niks over je teken- of knutselvaardigheid. Want die is bij mij inderdaad nergens te bekennen.

Leiderschap: Als je anderen kunt aanmoedigen om zaken voor elkaar te krijgen en tegelijkertijd de relaties in een groep goed weet te houden, dan is bij jou de mind strenght leiderschap goed ontwikkeld. Hoe hoger je komt in een corporate bedrijf, hoe vaker je ziet dat deze vaardigheid afneemt, terwijl deze volgens Seligman & Peterson juist zou moeten toenemen in de hogere echelons.

Perspectief: Advies geven kunnen we allemaal. En dan vaak indirect en vooral niet tegen de personen om wie het gaat. “Weet je wat zij zou moeten doen…” vul maar in. Ook ik maak me hier met enige regelmaat schuldig aan. Niet mijn allerbeste eigenschap. Mensen die perspectief hebben geven juist wijze adviezen aan anderen. Wat wijs is, dat laat ik geheel aan jou!

En zo hebben we je nu een mooi menu gepresenteerd van heart en mind strenghts. Pak er eens een bak koffie/thee/water bij en neem ze rustig door. Welke strenghts heb jij al volledig onder de knie, welke kan nog wel wat bijschaven gebruiken!

Van zelfreflectie zijn mensen alleen maar beter geworden, dus dat moet jou ook lukken!

I love mind strenghts!

Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Het is de strijd die we het meest strijden. Als we een keuze moeten maken of een besluit moeten nemen: de strijd tussen je hoofd en je hart.

Laatst leerde ik dat, ook al denken we vaak dat het een hoofdelijke beslissing is, je bijvoorbeeld een huis koopt met je hart. Je hebt het besluit al genomen als je de drempel overstapt, en in sommige gevallen nog eerder. Je hoofd gaat daar dan argumenten voor of tegen bij bedenken zodat het besluit dat je met je hart hebt genomen ook aan je hoofd “verkocht” wordt.

Als ervaringsdeskundige, mijn laatste huis kocht ik ten tijde van mijn enorme rouw om dichtbij mijn toenmalige droomman in de buurt te wonen, weet ik dat bovenstaand voorbeeld echt zo werkt. Zelfs toen een vriendin me op de vrouw af vroeg of ik niet voor Mister X een huis aan het kopen was, kon mijn hoofd nog niet toegeven wat mijn hart allang wist. Tussen mij en Mister X is het uiteindelijk niks geworden, maar het geeft maar aan hoe sterk je hart is.

Als rationeel persoon heb ik mezelf echt moeten leren om meer vanuit mijn hart besluiten te nemen. Je hoofd volgt je hart vanzelf blijkt uit dit voorbeeld. Hoe handig is dat?

Uit onderzoek, vanuit de positieve psychologie, is gebleken dat we allemaal 24 sterke kanten hebben en deze in meer of mindere mate inzetten. Deze 24 kanten zijn onderverdeeld in 12 heart strenghts en 12 mind strenghts. Martin Seligman en Christopher Peterson hebben samen jarenlang onderzoek gedaan naar geluk en kwamen tot de ontdekking dat het bewust inzetten van de hart-kanten positieve gevoelens bij jou en je omgeving oproept. Hierdoor ontstaat er meer verbondenheid. En laat dat nou een term zijn die we de laatste jaren steeds meer horen.

Goed nieuws: deze kanten kun je trainen. Zowel de heart strenghts als de mind strenghts. De mind strenghts blijken bij veel mensen al relatief goed ontwikkeld te zijn. Door hun omgeving, door school, door ervaring. De heart strenghts bieden vaak de meeste ruimte voor verbetering. Juist het versterken van deze heart strenghts kan je gezonder en gelukkig maken aldus Seligman & Peterson.

Check eens het onderstaande lijstje. Hoe is het met jou heart strenghts gesteld. Welke zijn er al optimaal ontwikkeld, en welke kunnen nog wel een opsteker gebruiken?


Heart Strenghts

Oog voor schoonheid: En dan in de breedste zin van het woord. Dus niet alleen persoonlijke schoonheid, maar ook die van het bos waarin je wandelt met de hond, het schilderij wat al jaren aan de muur hangt, dat kopje met die barst in het oor en ga zo maar verder. Mensen die deze vaardigheid goed ontwikkeld hebben, zien meer schoonheid in juist de kleine dingen en waarderen daardoor meer wat ze hebben en zien.

Nieuwsgierigheid: Mensen met een nieuwsgierig brein hebben een actief brein. Niet alleen zijn ze nieuwsgierig naar de wereld om zich heen, maar ook naar hun eigen ervaringen.

Levenslust: Vrolijk en actief, zo worden mensen met veel levenslust vaak omgeschreven. Ze hebben veel energie en gaan voor 100% ergens voor. Levenslust hangt volgens Seligman &Peterson direct samen met een gezond gevoel van geluk, maar ook je fysieke toestand.

Gemeenschapszin: De mensen die deze kant bezitten hebben een groot sociaal verantwoordelijkheidsgevoel en zijn maatschappelijk betrokken. Zij doen het vaak goed in een team en passen vaak goed in een groep. Ook hebben mensen met een sterk ontwikkelde gemeenschapszin vaak meer vertrouwen in de mensheid wat optimisme stimuleert.

Vergevingsgezindheid: Het loslaten van boosheid en wraakgevoelens is hierbij essentieel. Mensen die dit goed kunnen hebben minder vaak last van depressie, woede of angsten. Jaloezie heeft volgens de heren onderzoekers ook direct te maken met vergevingsgezindheid, net als iemand iets gunnen.

Dankbaarheid: Het dankbaarheidsdagboek maakt een enorme opmars en dat is niet zonder reden. Dankbare mensen zijn zich bewust van alle goede dingen die in hun leven gebeuren en nemen ook de tijd om hierbij stil te staan. Dit stimuleert wederom optimisme en een gevoel van geluk.

Sociale Intelligentie: Oftewel: EQ! Als dit één van jouw sterke kanten is, dan ben jij je meer dan gemiddeld bewust van de emoties en motieven van anderen, maar ook die van jezelf. Vaak zijn deze mensen bijvoorbeeld klantvriendelijker in hun werk.

Spiritualiteit: Volgens Seligman & Peterson hebben spirituele mensen duidelijke beelden over de zin en het doel van het leven en geven hier dan ook op die manier invulling aan. Daarnaast wordt hier ook een bepaalde mate van troost in gevonden. Het verlaagt stress en geeft ook meer sociale steun.

Liefdevol zijn: Mensen die een sterk ontwikkelde liefdevolle kant hebben, gaan vaker dan anderen diepe betekenisvolle relaties aan met anderen, in welke vorm dan ook. Het gaat om delen en zorgen voor elkaar, maar ook voor jezelf. Deze mensen zijn dan ook beter in staat om hulp te zoeken wanneer dit nodig is in hun leven.

Hoopvol zijn: Hoopvolle mensen kijken niet met angst, maar met optimisme naar de toekomst en zetten zich ook actief in om deze wenselijke toekomst ook realiteit te maken.

Humor: Heb je veel humor: dan heb je minder stress! Ook hierbij wordt het actieve brein gestimuleerd waardoor er vaak hele bijzonder oplossingen komen voor uitdagingen.

Vriendelijkheid: Ben je vriendelijk, dan ben je behulpzaam naar anderen. Onderzoek wijst uit dat mensen die bijvoorbeeld vrijwilligerswerk doen, meestal vaak mentaal en fysiek gezond zijn.


Met mijn persoonlijke heart strenghts zit het wel goed. Er is zeker op alle 12 kanten nog ruimte voor verbetering, helemaal op dagen dat ik met mijn verkeerde been uit bed stap, de hond beneden heeft geplast, mijn zoon zijn melk omgooit en mijn vriend de auto niet getankt heeft zoals hij beloofd had. Dan ben ik heel even al mijn heart strenghts vergeten. Godzijdank, komen ze, ook gedurende zo’n kutdag,  gewoon vanzelf weer terug. En anders weet ik nu welke ik moet gaan oefenen!

I love heart strenghts!  


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Hechten is de tegenhanger van rouw. Een quote die recht doet aan wat rouw eigenlijk is: Rouw is liefde die zijn adres is kwijtgeraakt!

De manier waarop je gehecht bent, bepaalt voor een deel ook de manier waarop je rouwt na een verlies. Hechting wordt hierbij weer voor een groot deel bepaald door de manier waarop je opgroeit. Daarnaast spelen factoren zoals karakter, sociale context en de aan,- of afwezigheid van steunfiguren, ook een grote rol. Een complicerende factor is dat rouw op zich ook weer invloed kan hebben op je manier van hechten na een verliessituatie.

Gemakshalve onderscheiden we vier soorten hechting:

  • Veilige hechting
  • Vermijdende hechting
  • Ambivalente hechting
  • Gedesorganiseerde hechting

De soort hechting wordt vooral bepaald door de balans tussen nabijheid en exploratie. Nabijheid kan je uitleggen als “consistente geruststelling” en exploratie als “vrijheid bieden”.

Wanneer het accent ligt op exploratie (veel of alleen maar vrijheid) kan er vermijdende hechting ontstaan. Bij een accent op nabijheid (veel of alleen maar bescherming) kan er een ambivalente hechting ontstaan. Gedesorganiseerde hechting ontstaat als er eigenlijk geen lijn te ontdekken valt in de opvoedmethode.

Mooi deze theorie, maar hoe zit dat in de praktijk. Kijk eens naar de manier waarop jij je kinderen opvoedt, of de manier waarop je zelf opgevoed bent. Geef of kreeg je enorm veel vrijheid? Of ben je altijd beschermd en doe je ditzelfde bij je kinderen? Persoonlijk vind ik dit het moeilijkste aspect van opvoeden. Wanneer laat je je kind los en wanneer bescherm je hem? Als ik dat antwoord zou hebben, dan was ik nu rijk geweest. Balans is het toverwoord. Theoretisch kan je stellen dat beide manieren toegepast moeten worden om te zorgen voor een zogenaamde veilige hechting.

De gevolgen op de manier van rouwen

Hoe verhoudt zich dan de hechting tot de manier waarop wij rouwen? De theorie is hier heel duidelijk over, en ik zie dit eigenlijk ook zonder uitzondering terugkomen in de praktijk.

Veilige hechting

Volwassenen met een veilige hechting reageren op rouw met:

  • Verschillende perspectieven
  • Reflectie naar zichzelf, de situatie en hun omgeving
  • Openheid
  • Consistentie

Vermijdende hechting

Volwassen met een vermijdende hechting reageren op rouw door:

  • De indruk te wekken geen zorg/steun nodig te hebben
  • Het minimaliseren van het belang van hechting
  • Zich onafhankelijk en sterk voor te doen

Ambivalente hechting

Volwassenen met een ambivalente hechting reageren op rouw met:

  • Het aanklampen van bestaande en nieuwe relaties
  • Afhankelijkheid
  • Extreem gedetailleerde verhalen over de verliessituatie

Gedesorganiseerde hechting

Volwassenen met een gedesorganiseerde hechting reageren op rouw met:

  • Een onduidelijke intentie
  • Onsamenhangende behoeften
  • Minimale motivatie
  • Een schouder ophalen
  • Bewegingen tussen vermijdende en ambivalente rouw reacties

Algemeen wordt aangenomen dat een veilige hechting een emotionele aanpassing tijdens een rouwproces positief ondersteunt.

Goed verhaal, en nu?

Ik kan alleen reflecteren op mijn eigen verliessituaties. Mijn hechting is veilig te noemen (zoals het overgrote deel van de mensen overigens), en ik herken mezelf in de genoemde rouwreacties. Hier moet ik wel een hele dikke vette MAAR bij aantekenen: ik herken namelijk ook tot op zekere hoogte de rouwreacties genoemd bij de andere hechtingsstijlen. Weliswaar in mindere mate, maar ze zijn er zeker geweest. Sommige zelfs vaker dan me lief is. Veel vaker zelfs. Misschien kan ik daar nog eens een artikel over schrijven, ik vermoed zelfs wel meer dan één, zo stiekem.

De theorie achter hechtingsstijlen in combinatie met rouwreacties is zeker toe te passen in de praktijk. Echter, het is niet altijd zo zwart-wit. Zoals met de meeste zaken van het leven. Rouw en de reactie daarop blijft een individueel proces welke niet chronologisch verloopt, of via een bepaald stramien.

Kijk eens naar je hechtingsstijl, herken jij jezelf in een bepaalde stijl? En herken je dan ook de bijbehorende rouwreacties?

Ik ben benieuwd!


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.

Blue Monday, oftewel: de meest depressieve dag van het jaar.

Cliff Arnall, de bedenker van Blue Monday, heeft deze dag in 2005 bedacht. Het is de eerste dag van de laatste volle week van januari. Mensen voelen zich dan meer dan gemiddeld klote. Dit komt, aldus Arnall, omdat goede voornemens mislukt zijn, er nog geen salaris is gestort en de vakanties lijken nog ver weg. Tel daarbij op dat het überhaupt maandag is en de dagen vooral donker zijn en Blue Monday is geboren.

Meneer Arnall heeft er zelfs een wiskundige formule voor gemaakt en zijn naam hieraan gekoppeld, zo leek het ten minste. Later zou blijken dat een beroemd PR bureau deze formule bedacht heeft, en dat zij meerdere geleerden geld hadden geboden om hun naam aan de formule te verbinden. In dit geval lijkt de formule euro + euro = meerdere euro’s meer van toepassing.  

De variabelen in de formule lijken echter niet geheel onlogisch. De volgende zaken worden erin meegenomen:

  • Weer
  • Schulden
  • Maandelijks salaris
  • Hoeveel dagen geleden was het kerst (een hele belangrijke mijn inziens)
  • De mate waarin goede voornemens worden volgehouden
  • Het gevoel om actie te willen ondernemen

Uitgaande van Blue Monday zijn al deze variabelen dus waardeloos vandaag. Het weer is klote, je credit card is net afgeschreven, je salaris komt pas met een paar dagen, kerst is alweer bijna een maand terug, dry january was op 6 januari al verleden tijd en liever duik je het grote mensen nest weer in dan dat je ook maar één stap buiten je bed stapt.

Blue Monday in full effect!

Pffff, je zou voor minder een baaldag opnemen. Bekijk het eens op een andere manier. Zoals ik het zie (en ook regelmatig rondbazuin): Alles is een keuze!

Wil je lekker meedoen aan Blue Monday? Doen!

Wil je liever deze bijzondere formule achter je laten? Doen!

Dat ik zeg dat alles een keuze is, wil niet zeggen dat ik altijd maar als een blije huppelkut in de rondte spring. Blue Monday vind ik bij uitstek een geschikte dag om overal een lekker stevig van te balen. En dan ook all the way! Onder mijn dekentje, mopperen op alles en iedereen en om het af te toppen een dikke vette zak M&M’s erbij. Heerlijk! Juist door mezelf zo’n mopper dag te gunnen, kan ik er morgen weer voor kiezen om wel weer in actiemodus te komen.

Misschien kies ik volgende week wel voor een Blue Wednesday, lekker met mijn eigen formule.


Janke Verhagen (36) is spreker, trainer en freelance schrijver. In 2014 kwam haar vriend, en vader van haar zoon om het leven bij een vergismoord (wat een lelijk woord is voor een persoonsverwisseling). Zij realiseerde zich al snel dat de manier waarop zij met deze situatie zou omgaan, bepalend zou zijn voor de rest van haar leven. Janke is de oprichtster van Het is om te Janke. Ze is enorm verloofd, pragmatisch, een tikkeltje dwangmatig en is dol op blauwe M&M’s. Humor en sarcasme zijn voor haar onlosmakelijk met het leven verbonden, net als pittige discussie.