Het is 2013 als Heidy (fotograaf) gevraagd wordt om te fotograferen op een verwendag voor de Samenloop voor Hoop. “Tuurlijk, dat doen we” denkt Heidy. Dat het om mensen met kanker ging, dat wist ze wel. Wat een Samenloop voor Hoop is, wist ze toen nog niet.

“Toen me duidelijk werd wat een Samenloop voor Hoop eigenlijk is, en ik die prachtige foto’s had gemaakt, gingen er bij mij allemaal lichtjes aan in mijn hoofd.” Ze lacht voluit: “eigenlijk is toen het hele idee van Geef kanker een gezicht ontstaan.”

“Ik zag het helemaal voor me. Ik fotografeer deze mensen, en dan komen de portretten langs de route van de Samenloop. Ik werd er oprecht heel enthousiast van.” Weer die schaterlach: “Ik had er natuurlijk niet bij stilgestaan dat je met 8 portretten geen hele route kunt volhangen. Dus ik wilde meer mensen fotograferen. Maar ja, niet iedereen wil op de foto.”

Het zaadje was gepland, en Heidy ging er mee aan de slag. Uiteindelijk ontstond het idee om 100 portretten te maken van mensen met kanker. “Ik wilde minimaal 100 portretten hebben.” Heidy blijft even stil. “Kanker is nou eenmaal geen kleine ziekte. Iedereen kent wel iemand die kanker heeft of heeft gehad, of er zelfs aan is overleden. Die “veelheid” wilde ik echt laten zien. En daarom vond ik 100 een mooi getal.”

En toen begon het echte werk.  “Waar kon ik mensen vinden die op de foto wilden, die mee wilden werken aan dit project? Het was best angstig om mensen te benaderen, omdat je nogal wat vraagt van iemand.”  Zo af en toe kwamen er wat aanmeldingen, maar vaker niet. Uiteindelijk heeft één van de gefotografeerde dames, Viora,, die haar hele proces rondom haar leukemie heeft vastgelegd in blogs en vlogs, het project van Heidy gedeeld en toen ontstond er een olievlek effect. Het project kwam in een enorme stroomversnelling.


Heidy hield fotosessies door het hele land. Er waren mensen die heel graag mee wilde doen, maar voor wie het te zwaar was om naar de studio in Hoorn te komen. “Dus zodra ik een clubje bij elkaar had ging ik die kant op, zodat zij de belasting van de reis niet hadden.”

“Uiteindelijk heeft het boek mij vastgepakt en werd het mijn leven”. Heidy lacht, “dat heb je dus helemaal niet door als je er midden inzit, je gaat gewoon door.”

“Dit hele ding is dus eigenlijk het project van Heidy!” Merel is heel stellig. “Zij was hiermee bezig, het was haar idee!”

Heidy was de fotograaf op de bruiloft van Merel, en omdat het zo goed klikte hielden ze contact via sociale media. En toen Heidy daar haar project en oproepen deelde vond Merel het zo mooi wat ze deed dat ze haar, geheel vrijblijvend een berichtje stuurde: “Als er tekst in het boek moet komen, dan wil ik je hier heel graag bij helpen.” Heidy schaterlacht. “Ja, dat liep uiteindelijk dus ook weer helemaal anders.”

In eerste instantie adviseerde Merel helemaal geen tekst toe te voegen omdat het al zo’n mooi fotoboek was. Maar Heidy was heel duidelijk: “Als er iemand zijn of haar verhaal erbij kwijt wil, dan moet dit gewoon kunnen.”

Heidy heeft met iedereen, die ze op de foto heeft gezet, een interview gedaan. Die wilde ze allemaal zelf uitschrijven. “Dat bleek dus niet mijn sterkste kant.” Ze lacht. “Na één verhaal dacht ik echt dit gaat never nooit lukken! Ik heb er zelfs nog eentje met schaamrood op mijn kaken naar jou gestuurd.” Merel knikt lachend. Heidy: “Ik had al heel snel zelf door dat schrijven gewoon niet mijn ding is. Fotograferen wel!”

Uiteindelijk draait Heidy de rollen om en vraagt ze de mensen om zelf hun verhaal op papier te zetten. En die verhalen is Merel gaan redigeren. De afspraak was 1 A4. Beide dames schieten in de lach. “Daar hield natuurlijk niemand zich aan. En dat is alleen maar goed.” Merel valt haar bij: “Uiteindelijk hebben we de verhalen van al deze bijzondere mensen voor het grootste gedeelte intact gelaten. Het zijn hun verhalen, niet die van ons. Daar moeten we geen aanpassingen aan willen doen.”

In het boek staat het verhaal van een meisje, ze was toen 5, door haarzelf vertelt. “Mooi niet, dat ik daar 1 komma aan toevoeg” zegt Merel. “Dit is zo puur en van haar, daar moet ik wel van afblijven.” Heidy valt haar bij: “Net als Dagmar, de moeder van Youp met neuroblastoom, als zij vanuit haar hart gaat schrijven, dan moeten wij daar gewoon niks aan toevoegen.”

Voor de teksten die wel geredigeerd werden, wilden ze echt toestemming hebben van de schrijvers. “Het is zo persoonlijk wat ze met ons delen, daar wil je recht aan doen, en dan is de kleinste wijziging de moeite van het checken waard.” Merel blijft even stil. “Dat vind ik echt!”

Uiteindelijk krijgen ze goedkeuring voor alle teksten. “Merel heeft het zo mooi gedaan” zegt Heidy, “ze heeft, als ze al zaken gewijzigd heeft, de kern van de boodschap heel erg intact gelaten, she works magic! En dat is precies wat ik graag wilde voor het boek, maar veel meer nog voor al deze dappere mensen.”

“En dat was ook de reden dat we het professioneel hebben aangepakt.” Heidy glimlacht en de gedrevenheid straalt er vanaf. “Ik wilde geen even tussendoorboekje maken. Ik wilde het echt goed aanpakken. Het moest echt een boek-boek worden.” Ze schieten in de lach. “Dat is gelukt!” lacht Merel. Heidy knikt en zegt: “Dat was best een bult met werk, maar het is het zo allemaal waard geweest.”

(Tekst loopt door onder de afbeelding.)

“Mensen vertrouwen jou met hun gezicht, met hun verhaal. Met hun ziekte. Dan ben ik het aan hun verplicht om er ook echt iets moois van te maken.” Het blijft even stil aan tafel. “We hebben alles in eigen beheer gedaan, en je wilt iets afleveren waar je trots op bent en waar je zelf helemaal achter kunt staan.” Weer even een stilte. De dames kijken naar elkaar. “Dat hebben we toch maar mooi geflikt.”

Op 3 juni 2018 was het zover: de boekpresentatie! Op een schitterend landgoed in Breukelen. Heidy en Merel hebben het door verschillende sponsors voor elkaar gekregen om de kosten van de presentatie zo laag mogelijk te houden.

Nog los van de boekpresentatie was het veel meer een expositie van alle 118 portretten. ”Dat was echt mijn liefste wens” zegt Heidy. Veel van de geportretteerden waren er. “Het is zo bijzonder om die mensen bij hun eigen portret te zien staan in welke hoedanigheid dan ook. Sommige zijn ondertussen beter geworden, anderen zijn alleen maar zieker geworden.” Heidy glimlacht flauwtjes. “En natuurlijk hingen er ook portretten van mensen die het niet overleefd hebben. Dat is hard. En pijnlijk.”

Het blijft even stil aan tafel. “Het is een project waar ik 5 jaar mee bezig ben geweest, en dit was zo bijzonder. Zo mooi.” Precies zoals ik het me had voorgesteld.”

Een boek voor een groot publiek is het niet. “Het is niet een boek wat je pontificaal op tafel legt als er voor jou geen bekende in staan, “zegt Merel, “maar voor deze groep en hun kring is het een mega belangrijk boek.”

Heidy heeft met bijna alle mensen die ze geportretteerd heeft nog steeds contact. “Je hebt toch een band opgebouwd samen.” En helaas hoort daar soms ook afscheid nemen bij.

“Ik vind het bijzonder dat de foto die ik gemaakt heb van iemand en het verhaal zoals dat in het boek staat, gebruikt wordt bij zo’n afscheid. Ik heb dan iets bij kunnen dragen voor de nabestaanden, en dat is me heel veel waard.”


Alle opbrengsten van het boek Geef kanker een gezicht gaan naar het KWF. Je kunt het boek bestellen via de site van Heidy.

Schrijf een reactie